Açık havada alternatif sinema günleri: ‘Kendimizden olan bir şey izlemeye hasret kaldık’
Evrim Deniz
DİYARBAKIR – Kürt illerinde belediyelere kayyım atanmasından sonrasında aktivite alanları daraldı. Kayyımlardan sonrasında etkenlik yürüten birkaç kurumun yanı sıra konserler, film gösterimleri, sergiler ve söyleşilerin yeni mekanı kafeler oldu. Suriçi’ndeki Dar û Pel kafe, bu mekanlardan yalnızca biri.
Mimari dokuyu bozmadan restore edilmiş ve kafe olarak hizmete sunulmuş bir yapı olan Dar û Pel’de cumartesi günleri saat 20:30’da film sunumu yapılıyor.
Dar û Pel işletmecisi ve sinema etkinliğinin gerçekleşmesine öncülük eden Apo Şanlı, kafede film sunumu yapma fikrini ve ilhamını, kafede etrafına toplamış olduğu gençlere, gençliğinde derli toplu olarak film izlediği Dilan Sineması’nı özetleyen 56 yaşındaki Sait’ten aldığını belirtti. ‘Neden aleni havada filme seyretme keyfi yaşatılmasın Diyarbakır’a?’ düşüncesiyle aktivite için hazırlıklara başlayan Şanlı, Dar û Pel kafenin terasını filme izlenebilecek şekilde düzenledi.
‘SİNEMAYA GİTMEK LÜKS’
Sait’ten dinledikleri hikayelerden sonrasında hem Suriçi’ndeki halkın hem de sinemaya para ayıramayan kişilerin aleni havada film gösterimlerine dahil olabilmesi için bu yola çıktıklarını belirten Şanlı, şunları söyledi: “Sinema artık yalnızca belli başlı şirketlerin elinde. Zaten sinema salonları buradaki halkın kültürüne makul filmleri göstermekten de kaçınır. Buradaki sinema salonlarına bütçe ayırmak bir oldukça insan için olası değil. Hatta sinemaya gitmek bir lüks. En kolay örneklerinden bir tanesi de şu, sinema salonlarında Kürtçe film seyretmek 2000’lerden beri fiilen olmasa da yasak. Eskiden alternatif sinemalar olsa da bunlar kapanmak zorunda kaldı. Kayyımlardan ilkin alternatif filmlere belediyelerin düzenlemiş olduğu etkinlikler vasıtası ile ulaşılabiliyordu. Fakat şu an için alternatif sinema izleyecek alan neredeyse olası değil. Kayyımlar yalnızca halkın iradesine bir darbe değil, buradaki halkın kültürüne de diline de bir darbe olarak indi. Halkın yüzde 80’i Kürtçe konuşuyor fakat artık insanoğlu kendi anadillerinde ne şarkı dinleyebiliyor ne de film izleyebiliyor.”
Apo Şanlı ‘SİNEMA, KÜRT HALKININ BİR DÖNEMİNİN TEMSİLİYETİDİR’
Kar amacı gütmeden yaptıkları film gösterimlerine beklediklerini üzerinde alaka bulunduğunu söyleyen Şanlı, laflarına şu şekilde devam etti: “Buraya gelen yaşlıların, gençlik yıllarında gittikleri sinema salonları, o salonlara giderken yaşadıkları, Yılmaz Güney filmlerini seyretme heyecanları bizleri oldukça etkiledi. Sinema aslında Kürt halkının bir döneminin temsiliyetidir. Kendimizden olan bir şey izlemeye, görmeye özlem kaldık hepimiz. Bu şiarla da bu film gösterimlerine başladık. Tabii işin maliyetini de en aza indirmeye çalıştık. Bizler kar amacı gütmeden bu etkinlikleri hazırlamaya çalışıyoruz. Özellikle Suriçi’nde yaşayan insanların bu etkinliğe katılıyor olması bizi oldukça sevinçli ediyor. Film seçimlerini de buna göre yapıyoruz. Gençlerin etkinliğe katılmış olduğu haftalarda ise daha önceden film seçenekleri sunuyor ve onların isteklerine göre şekillendiriyoruz. Bazen yöntem aksaklıklardan kaynaklı yayın yapamadığımız oluyor. Mahallede yaşayan insanlar, ‘Bir daha bu etkinliği yapmayacak mısınız?’ diye soruyorlar. Bu sorular bu etkinliklerin ne kadar kıymetli bulunduğunu ayrım etmemize niçin oluyor.”
‘YILMAZ GÜNEY EN ÇOK TERCİH EDİLEN YÖNETMENLER ARASINDA’
Suriçi’nde yaşayan yaşlı kesimin genelde Yılmaz Güney filmleri tercih ettiğini belirten Şanlı, ergenler için dünya sinemasından bağımsız filmler seçmeye itina gösterdiklerini söyledi.
Şanlı, “Özellikle Suriçi’nde yaşayan aileler Yılmaz Güney filmleri istek ediyor. Yılmaz Güney haricinde Ali Kemal Çınar, Abbas Kiyarüstemi, Bahman Ghobadi gibi adların filmleri de maksimum istek edilenler arasında. Suriçi’ndeki çocuklar için de çizgi film günleri yapıyoruz. Sur’da yaşayan evlatların savaştan sonrasında sosyalleşme alanları oldukça daraldı. Kendi aralarındaki etkileşim de teknolojinin etkisiyle azaldı. Bu yüzden çocuklara yönelik film gösterimlerini birazcık da etkileşimleri kopmasın diye yapıyoruz” dedi.
Dar û Pel’deki film gösterimleri cumartesi günleri saat 20.30’da terasta yapılıyor.