Davet merkezi çalışanları haklarını istiyor: Bilgisayar modülü olduk
Nur Kaplan
ANKARA– Çağrı merkezleri çalışanları bir müddettir çabalama şartlarının güzelleştirilmesini istek ederek sosyal medyadan seslerini duyurmaya çalışıyor. Pandemi devrinde sıklıkla meskenden çabalama sistemine geçen, pandeminin sönümlenmesiyle büyük bölümü meskenden çalışmaya süren çalışanlar fiyatlarının güzelleştirilmesini, çabalama saatlerinin düzenlenmesini ve sosyal haklarının sağlanmasını istek ediyor.
Uzun uzun yıllardan beri çağrı merkezinde çalışan Onur Avcı ve Zeynep Kılıç çabalama şartlarını ve karşılanmasını istedikleri taleplerini anlattı. DİSK İletişim-İş Sendikası Genel Lideri Levent Dokuyucu ise çağrı merkezi çalışanlarının insani taleplerinin karşılanması ismine toplu iş kontratı masasına oturulması icap ettiğini tabir etti.
200 BİNE YAKIN KİŞİ DAVET MERKEZLERİNDE ÇALIŞIYOR
Çağrı Merkezleri Derneği’nin 2021 yılı datalarına nazaran, Türkiye’de 168 bin şahıs çağrı merkezlerinde çalışıyor. Müşteri temsilcisi olarak çalışanların yüzde 67’si kadınlardan oluşurken, çalışanların yaş averajı 28’e muadil düşüyor. Meskenden çalışan müşteri temsilcisi sayısı pandeminin başladığı 2020 senesinde 93 bin iken, pandeminin sönümlenmeye başladığı 2021 senesinde 82 bin bireye düştü.
Turkcell Küresel Bilgi şirketinin çağrı merkezi çalışanları, geçtiğimiz günlerde sosyal medya üstünden ‘Turkcell Küresel Taleplerimizi Karşıla’ etiketiyle bir kampanya başlattı. Kampanyaya Atos, CMC, Comdata, Tempo ve Webhelp çağrı merkezi çalışanları da dâhil oldu. Davet merkezi çalışanlarının duyurduğu ortak metinde, promosyon ödemelerinin verilmesi ve sendikalaşmanın önünün açılması istenirken, maaş, yiyecek fiyatları, çabalama saatleri ve müsaadelerin uygunlaştırılması istek edildi.
‘BU İŞTE RESMEN İNSAN OLMA ÖZELLİĞİMİ YİTİRDİM’
Turkcell Küresel Bilgi şirketinde 5 yılı aşkın müddettir çalışan Onur Avcı*, pandemiden sonra büsbütün meskenden çalışmaya başladıklarını, çabalama müddetlerinin 11 saati bulduğunu tabir ederek, “Kendimi uzun müddettir işime yabancılaşmış hissediyorum. Bilgisayarın bir parçasıyım. Şirkette bizlere daima ‘müşteriyi anlayın, hislerini hissedin’ derler fakat benim hislerim kalmadı ki. Bu işte resmen insan olma özelliğimi yitirdim” dedi.
Avcı, şu şekilde devam etti: “Şirketteyken 90 dakika mola süremin 40 dakikasını kullanabiliyordum, artık konutta 10 dakika mola vermek istediğimde sistemden çıkarıyorlar. 10 dakikada gereksinimlerimi iyi mi giderebilirim? Onların istediği suretiyle konuşmazsanız, ‘müşteri şad olmadı’ diye 20 puan kırılıyor, bu da primimizi etkiliyor. Davette konuştuğumuz şahıs ağza alınmayacak küfürler ediyorsa evvelce kapatabiliyorduk artık dinlemek zorunda kalıyoruz. Sesimizi birazcık yükseltince firma ‘savunma’ istiyor. Verilen konferans metninin haricinde yorum yapmış olursanız puan kırılıp, fiyat kesiliyor. Çalışma şartlarımızın makul olmadığını söylediğimizde ise ‘Çıkın arkadaşlar, dışarıda bir sürü insan çalışmayı bekliyor’ deniyor.”
‘EVDEKİ MASRAFLARIMIZIN KARŞILANMASINI İSTİYORUZ’
Turkcell’in bir bankayla yaptığı promosyon fiyatlarının çalışanlara verilmesini istek ettiklerini söyleyen Avcı, konuttan çalışması hasebiyle şirketin elektrik ve doğalgaz suretiyle masraflarının karşılaması icap ettiğini tabir etti. Avcı, “Pandemiyle beraber meskene geçmemiz şirketin işine geldi, binayı kapattılar. Meskende bin liradan aşağı doğalgaz faturası gelmiyor. Masraflarımızın karşılanmasını istiyoruz. Yemek fiyatlarımız uzun müddet 28 liraydı, bu parayla jelibon bile alınamıyordu. Toplumsal medyada gösterdiğimiz örgütlülüğümüz ile yiyecek fiyatını 51 liraya yükselttik. Başka taleplerimizin de hızlıca karşılanmasını istiyoruz” dedi.
MOBBING, GÖZE BATAN MÜSAADELER, YIPRANAN ANNELER…
Comdata şirketinde 8 yılı aşkın müddettir çağrı merkezi ünitesinde çalışan Zeynep Kılıç* ise pandemiden bu yana meskenden çalışmaya başladıklarını, mesai saatlerinin bir hayli fazla olduğunu, evlatları olması münasebetiyle konuttan çalışmasının sıhhatli olmadığını tabir etti. “Çağrı merkezi çalışanı olmak bence dünyanın en sorun işi… Fizikî olarak değil, psikolojik olarak oldukça zor” diyen Kılıç, şunları kaydetti:
“Şu an konuttan çalıştığım için odak ve motivasyon problemi yaşıyorum. Küçük bebeğim var, ilgiye muhtaç. Beni konutta görüyor. Anneler bu süreçte oldukça yıprandı. Elbette çocuklar anneleriyle zaman geçirmek istiyor. Bir seferinde çağrıdayken oğlum yanıma gelip oyun oynamak istediğini söyledi, müşteri ‘evdesiniz galiba’ diyince telaşlandım, çabucak ‘kusura bakmayın ses oldu’ deme ihtiyaçı hissettim. Bazen ‘ne kadar ses var, şu sese bak’ diyenler oluyor. Anne ve babamın rahatsızlığında müsaade istemelerim bile oldukça fazla göze batmıştı. Şirkette mobbing’e maruz kalıyoruz. Bize doğalgaz ve elektrik dayanağı veriliyor fakat kâfi değil. Yemek paramız da günlük 25 liraya muadil geliyor. Farklı kurumlardaki arkadaşlarımızla kederlerimiz daima ortak. Birleşmemiz oldukça hoş oldu. Binlerceyiz. Taleplerimizin karşılanmasını istiyoruz.”
‘EVDEKİ MASRAFLARIN LAKİN YÜZDE 10’UNU PATRON KARŞILIYOR’
Çağrı merkezi çalışanları bir müddettir DİSK’e bağlı İletişim-İş Sendikası’nda örgütleniyor. Turkcell Küresel Bilgi firmasında çalışan çalışanların başlatmış olduğu örgütlenme sürecine 5 değişik şirketin çağrı merkezi çalışanları da eklendi. İletişim-İş Genel Lideri Levent Dokuyucu, son 10 gündür çağrı merkezi çalışanlarının seslerinin gür çıktığını, insani taleplerinin karşılanması ismine örgütlülük sürecinin hızlıca inşa edilerek, toplu iş mukavelesi masasına oturulması icap ettiğini belirtti. Dokuyucu, şunları kaydetti:
“Evden çalışan arkadaşlarımız konuttaki masraflarının fakat yüzde 10’unu patrondan alabiliyor. Bilgisayar kullanıyorlar, patron kendilerinin almasını istiyor. Elektrik, doğalgaz kullanıyorlar. Meskene kira ödüyorlar. İşveren meskeni iş yeri olarak kullanıyor fakat kira takviyesi vermiyor. Daima denetim altındalar. 2-3 saat fazla çalışıyorlar, mesai olarak dönmüyor. Bu durumu istemediğini belirten şahıslar işten çıkartılmakla tehdit ediliyor, üstelik tazminatla da değil.”
DİSK’e bağlı İletişim-İş Genel Lideri Levent Dokuyucu ‘TOPLU İŞ MUKAVELE SÜRECİNE GİRİLMELİ’
Çağrı merkezi çalışanlarının birinci etapta promosyon sıkıntılarının tahlili için değerli adımlar atıldığını tabir eden Dokuyucu, “Sendikamızı katılan birden fazla arkadaşımız var. Bir isteği kazanırız fakat gerisinden diğer bir şey gelir. Webhelp’deki arkadaşlarımızın yiyecek fiyatı hala 16 lira. Toplumsal medya kampanyalarıyla bu iş tek başına tahlile dönüşemez. Başta fiyatlar olmak suretiyle o denli geniş sorunlar var ki. Toplu iş kontratı sürecine girilmediği surece diğer taleplerin karşılanmasının kelam mevzusu olacağını düşünmüyorum” dedi.
*Çalışanların isimleri, işten çıkarılma dertleri sebebiyle değiştirilmiştir.