Küresel piyasalar haftanın son işlem gününde karışık

Bir süredir dünya ekonomilerinin başlıca sorunu olan enflasyon, sınırı olan da olsa gerilemeye devam ederken, para politikalarına dair belirsizlikler sürüyor. Çarşamba günü, ABD Merkez Bankası (Fed), dün de Avrupa Merkez Bankası (ECB) siyaset faizini 25 baz puan artırdı. Bugün ise para politikası karalarına açıklayan Japonya Merkez Bankası (BoJ) siyaset faizini ve getiri eğrisi hedef bandını durağan(durgun) bıraktı.

Bankaların veri odaklı karar almaya devam edeceklerini vurgulamaları ve şahin politikalara kapıyı kapatmamaları piyasalarda risk iştahını törpülerken, makroekonomik veri takvimi tekrar yatırımcıların odağına yerleşti. Dün ABD’de açıklanan verilerden alınan sinyaller fiyatlamaları zorlaştırırken, para piyasalarında Fed’in eylüldeki toplantısına dair beklentiler siyaset faizinin durağan(durgun) bırakılacağı yönünde kuvvetli kalmayı sürdürdü.

Buna göre, ülkede gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) bu senenin ikinci çeyreğinde yüzde 2,4 gelişme kaydederek, yüzde 1,8 gelişme tahminini geride bıraktı.

Bir önceki çeyrekte yüzde 4,1 artan şahsi tüketim masrafları fiyat endeksinin ikinci çeyrekte yüzde 2,6 ile beklentilerin altında artış göstermesi, fiyat baskılarının hafiflediğine işaret etse de ekonominin beklentilerin üstünde büyümesi Fed’in şahin politikalarını sürdürebileceği endişesini destekledi.

İŞSİZLİK MAAŞI BAŞVURUSU DÜŞTÜ

Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 22 Temmuz ile biten haftada 221 bine gerileyerek 5 ayın en düşük seviyesine inerken, dayanıklı mal siparişleri, haziranda aylık bazda yüzde 4,7 ile öngörüleri üstünde artış kaydetti.

Öte yandan, Fed büyük bankaların ana para gerekliliklerinin artırılmasına yönelik teklifi onaylarken, 30 Kasım’a kadar kamuoyu görüşüne aleni duracak teklifin büyük bankaların ana para gerekliliklerinde toplamda yüzde 16’lık bir artışla sonuçlanacağı tahmin edildi.

Bankaların değişikliklere ahenk sağlamaları için geçiş hükümleri de içeren öneri kapsamında büyük bankalar yeni çerçeveye geçişe 1 Temmuz 2025’te başlamış olacak ve 1 Temmuz 2028’den itibaren tam ahenk sağlanacak. Söz mevzusu gelişmelerle dün aşağı yukarıya 20 baz puan yükselen Amerika 10 senelik tahvil faizi yüzde 4 seviyesinde, dolar endeksi de 101,8 seviyesinde bulunuyor.

Dün yüzde 1,4 düşüşle günü 1.946 dolardan tamamlayan altının ons fiyatı, yeni güne önceki kapanışının yüzde 0,4 üstünde 1.954 dolardan başlarken, Brent petrolün varil fiyatı, şu dakikalarda yüzde 0,1 azalışla 83,3 dolardan prosedür görüyor.

Dün New York borsasında, Dow Jones endeksi günü yüzde 0,67 azalışla tamamlayarak 13 günlük yükseliş serisini sonlandırdı. S&P 500 endeksi günü yüzde 0,62 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,55 kıymet kaybıyla kapattı. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise komplike bir seyirle başladı.

Avrupa’da dün ECB Başkanı Christine Lagarde‘ın ürem sonucu sonrası yapmış olduğu açıklamalarından alınan ECB‘nin gelecek toplantıyı pas geçebileceği yönündeki sinyallerle hisse piyasaları pozitif bir seyir izledi.

Dün, ECB üç temel siyaset faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırırken, Lagarde, Avro Bölgesi’nde enflasyonun azalma eğilimi göstermekle birlikte oldukça uzun süre oldukça yüksek ölçüde kalmaya devam etmesinin beklendiği belirtti.

Avro Bölgesi’nde ekonomik göstergelerin bozulduğuna dikkati çeken Lagarde, mesken ve iş yatırımları alanlarında kilo vermenin görüldüğünü kaydetti.

Lagarde, iş gücü piyasasının kuvvetli seyrettiğinin altını çizerken, imalat sektörüne dair verilerin ileride bozulabileceği uyarısında bulundu.

Analistler, bölgede artan resesyon endişelerinin ECB’nin siyaset alanını daralttığını kaydederek, bu durumun şahin politikaların uygulanmasına yönelik takvimi de etkileyebileceğinin tahmin edildiğini dile getirdi.

Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,21, DAX 40 endeksi yüzde 1,70, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,05 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 2,13 artışla günü tamamladı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise komplike bir seyirle başladı.

Asya‘da hisse piyasaları güne komplike bir seyirle başlarken, BoJ’un siyaset faizi ve getiri eğrisinde değişikliğe gitmemesine karşın, getiri eğrisi aralığını değiştirebileceği sinyali vermesi piyasalarda şahin bir adım olarak algılandı.

BoJ bugünkü para politikası kararlarında, siyaset faizini değiştirmeyerek yüzde eksi 0,1’de, getiri eğrisi hedef aralığını da artı/eksi yüzde 0,5 düzeyinde korudu.

Metinde, enflasyonda yukarıya yönlü hareketin devam etmesi durumunda gevşek para politikası tesirinin gerçek ürem oranları aracılığı ile daha da güçleneceği kaydedilerek, uzun devre ürem oranlarının ciddi şekilde denetim altında tutulmasının tahvil piyasalarının işleyişini etkileyebileceği ve oynaklığı artırabileceği anlatım edildi.

Böyle bir durumda getiri eğrisi bandının genişletilebileceği aktarılan metinde, süren belirsizlikler sebebiyle bankanın yüzde 2 enflasyon hedefine ulaşana kadar gevşek para politikası programını sürdüreceği belirtildi. Faiz kararının sonrasında dolar/yen paritesi yüzde 0,6 azalışla 138,6 seviyelerine geriledi.

Japonya‘da açıklanan verilere göre, Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) senelik yüzde 3,2 artışla beklentileri aştı.

Öte yandan, Çin hükümetinin inşaat sektörüne dair kısıtlamaları kaldırmaya devam etmesi Çin hisse piyasalarını desteklerken, mevzubahis yükselişe gayrimenkul şirketleri öncülük ediyor.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3 kıymet kaybederken, Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay sentetik endeksi yüzde 1,4 artış kaydetti.

YURT İÇİNDE POZİTİF SEYİR

Yurt içerisinde dün pozitif bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,66 artışla 6.856,11 puandan tamamlayarak bütün zamanların en yüksek günlük kapanışını ve görmüş olduğu en yüksek düzen rekorunu kaydetti.

Dolar/TL, dün önceki kapanışının yüzde 0,1 üstünde 26,9535’ten günü tamamlamasının sonrasında bugün bankalararası piyasanın açılışında 26,9600 seviyesinden prosedür görüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) başkan yardımcıları Emrah Şener, Taha Çakmak ve Mustafa Duman görevden alınırken, yerlerine Osman Cevdet Akçay, Fatih Karahan ve Hatice Karahan atandı.

Öte yandan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), SASA Polyester Sanayi‘nin 2 milyon 582 bin 311 lira değerindeki bedelli ana para artırımı başvurusunu onayladı.

Analistler, bugün yurt içerisinde dış tecim dengesi ve ekonomik emniyet endeksi, yurt haricinde ise Avro Bölgesi’nde tüketici emniyet endeksi, Almanya’da enflasyon, ABD’de şahsi tüketim masrafları ve Michigan Üniversitesi tüketici emniyet endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, yöntem açıdan BIST 100 endeksinde 7.000 ve 7.150 seviyelerinin direnç, 6.800 ve 6.700 puanın yardımcı konumunda bulunduğunu kaydetti.